Dom Albina Herbaczewskiego

W 2011 roku odsłonięto w Kownie tablicę upamiętniającą Józefa Albina Herbaczewskiego. Widnieje na niej napis w języku litewskim i polskim: „W tym domu w latach 1829–1932 mieszkał wybitny litewsko-polski działacz społeczno-kulturalny, pisarz, krytyk literacki, krzewiciel litewskiego odrodzenia narodowego Józef Albin Herbaczewski (1876–1944)”.

Józef Albin Herbaczewski spędził dzieciństwo w Mariampolu, gdzie ukończył gimnazjum. Następnie wyjechał do Krakowa. Tam studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim i wykładał język litewski. Był postacią dobrze znaną wśród młodopolskiej krakowskiej bohemy. Związał się z kabaretem Zielony Balonik. W Krakowie poznał Michała Römera, którego zaznajomił z litewską prasą odrodzeniową i zachęcił do napisania dla polskich czytelników historii litewskiego odrodzenia narodowego.

W 1923 roku, po powrocie na Litwę zaczął wykładać język polski i polską literaturę na Uniwersytecie Witolda Wielkiego (wówczas – Uniwersytecie Litewskim). Publikował w takich czasopismach, jak: „Aušrinė”, „Gaisai”, „Baras”, „Lietuvos žinios”, „Naujoji Lietuva”. Działał na rzecz zbliżenia obu narodów, próbował unowocześnić litewską literaturę, sam pisał zarówno po polsku, jak i po litewsku. Słynął z ekscentryzmów. Jego twórczość wpisuje się w nurt modernistyczny. Wyraźnie widoczny jest w niej indywidualizm. Pod koniec życia Herbaczewski wrócił do Polski.

W 2007 roku Eugenija Vaitkevičiūtė opublikowała biografię Herbaczewskiego pt. Žinomas nežinomas Juozas Albinas Herbačiauskas (Znany nieznany Józef Albin Herbaczewski), a reżyser Gytis Padegimas w Kowieńskim Teatrze Dramatycznym wystawił o nim spektakl pt. JAH, który określił jako „inscenizowaną fantasmagorię dokumentalną”.

Obecnie w domu przy ul. Kęstučio 58, gdzie mieszkał Herbaczewski, prowadzi działalność kilka firm usługowych.

Lenkijos institutas Vilniuje / Instytut Polski w Wilnie

www.lenkijosinstitutas.lt
 
Anna Pilarczyk-Palaitis   
Tel.:    (8 5) 266 0668
El. paštas: anna.pilarczyk@lenkijosinstitutas.org
 

Lietuvos mokinių neformaliojo švietimo centras

http://www.lmnsc.lt  
Rasa Rutkauskienė
   
Tel.:     (8 5) 267 1930
El. paštas: rasa.rutkauskiene@lmnsc.lt

Organizatorzy projektu nie ponoszą odpwiedzialności za opublikowaną treść ani za wszelkie ewentualne naruszenia praw osób trzecich. Odpowiedzialność za publikowane treści ponoszą poszczególni uczestnicy projektu