Synagoga Staromiejska w Kownie (ul. Zamenhofa 7)

Synagogi na Litwie zaczęto budować pod koniec XVII wieku. Świątynia na Zamenhofa bywa nazywana Synagogą Niewiażskiego. W 1852 roku J. L. Niewiażski wybudował na swojej ziemi szkołę i centrum skupiające społeczność żydowską. Później, w 1860 roku, założył synagogę, którą nazwał swoim imieniem. Wokół bóżnicy powstał kompleks dworski na wzór mieszczańskiego dworku.

W czasach sowieckich funkcjonowała tu restauracja, a potem muzeum, co znacznie zmieniło wygląd budynku. Zniknęły ścienne malowidła oraz stanowiący najważniejszy element wystroju aron ha-kodesz, w którym przechowywane były zwoje tory. Rozmieszczenie budynków nie uległo zmianie.

Od 2003 do 2005 roku cały kompleks został odrestaurowany z prywatnych funduszy i miejsce to nie funkcjonuje już jako dom modlitwy. Wybudowano tu między innymi salę koncertową, a z części budynków korzysta obecnie placówka zajmująca się doradztwem i pomocą psychologiczną dla rodzin (Šeimos santykių institutas).

Z synagogą wiąże się istotny epizod z życia Ludwika Zamenhofa. W Kownie urodziła się jego żona Klara i tu ją poznał. Potwierdzają to słowa siostry Klary, Teresy: „Ludwik i Klara poznali się w Kownie”. W Synagodze Staromiejskiej wzięli ślub.

Według Vytautasa Šilasa: „Tradycja wymagała od Zamenhofa, żeby zapoznał się z rodzicami wybranki i poprosił ojca o rękę córki. Zwyczajowo przyjęte były dwa rytuały: zapoznanie się i oświadczyny (sziduch) oraz zaręczyny (eirusin). Litwacy często te rytuały łączyli. 30 marca 1887 roku 23-letnia Klara i 28-letni Ludwik wzięli ślub. Niewątpliwie ceremonia zaślubin miała miejsce w Kownie na ulicy Pożajskiej, w wybudowanej jeszcze w epoce romantyzmu, w 1850 roku, synagodze, która zachowała się do dziś”. (obecnie L. Zamenhofo g. 7 / Kurpių 10.)

Lenkijos institutas Vilniuje / Instytut Polski w Wilnie

www.lenkijosinstitutas.lt
 
Anna Pilarczyk-Palaitis   
Tel.:    (8 5) 266 0668
El. paštas: anna.pilarczyk@lenkijosinstitutas.org
 

Lietuvos mokinių neformaliojo švietimo centras

http://www.lmnsc.lt  
Rasa Rutkauskienė
   
Tel.:     (8 5) 267 1930
El. paštas: rasa.rutkauskiene@lmnsc.lt

Organizatorzy projektu nie ponoszą odpwiedzialności za opublikowaną treść ani za wszelkie ewentualne naruszenia praw osób trzecich. Odpowiedzialność za publikowane treści ponoszą poszczególni uczestnicy projektu